İçeriğe geç
Rehber

Vardiya Çizelgesi Nasıl Hazırlanır? Adım Adım (Örnekli)

ROTA Ekibi

Kısa cevap

Vardiya çizelgesi hazırlarken önce haftalık iş yükü ve gerekli personel sayısı çıkarılır, çalışanların uygunluk ve izinleri toplanır, ardından kişiler günlük-saatlik ihtiyaca göre yerleştirilir. Son adımda çakışmalar, fazla mesai ve dinlenme süreleri kontrol edilip çizelge ekiple paylaşılır; iki vardiya arası en az 11 saat dinlenme şarttır.

Son güncelleme:

Vardiya çizelgesi, bir ekipte kimin hangi gün ve saatte çalışacağını gösteren haftalık plandır. İyi bir çizelge; iş yükünü, personel uygunluğunu ve yasal çalışma sınırlarını birlikte gözetir. Hazırlarken sırasıyla ihtiyaç belirlenir, kişiler yerleştirilir; sonra çakışma, fazla mesai ve dinlenme süreleri kontrol edilip plan ekiple paylaşılır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı hukuki görüş değildir. Özel durumlar için bir uzmana danışın.

Vardiya çizelgesi hazırlamanın adımları

  1. İhtiyacı çıkar. Haftanın hangi gün ve saatlerinde kaç kişiye ihtiyaç olduğunu belirle; yoğun ve sakin saatleri ayır.
  2. Uygunluğu topla. Çalışanların izinlerini, tercih ettikleri saatleri ve kısıtlarını (okul, ikinci iş, sağlık) önceden al.
  3. Kişileri yerleştir. İhtiyaç ile uygunluğu eşleştir; deneyimli ve yeni çalışanları aynı vardiyada dengele.
  4. Kontrol et. Aynı kişi iki yere yazılmış mı, haftalık saat 45'i aşıyor mu, iki vardiya arası dinlenme yeterli mi — hepsini gözden geçir.
  5. Paylaş ve güncelle. Çizelgeyi herkesin görebileceği tek bir yerde yayınla; değişiklikleri anında duyur.

Örnek: haftalık vardiya tablosu

Küçük bir ekip için basit bir tablo, işi netleştirmek için genellikle yeterlidir:

PersonelPztSalÇarPerCumToplamFazla Mesai
Ali Yılmaz88888400
Ayşe Demir99999450
Mehmet Kaya999910461

Son kolon, haftalık 45 saati aşan kısmı fazla mesai olarak işaretler. Hazır bir başlangıç için ücretsiz vardiya planlama Excel şablonumuzu kullanabilirsin.

Vardiya düzenine göre örnek çizelgeler

Ekip yapısı ve hizmet saatlerine göre en sık kullanılan dört vardiya deseni ve her birinin toplam saat kontrolü aşağıdadır. Tablolardaki "planlanan toplam", görünen vardiya aralıklarının toplamıdır; ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmadığından fiili çalışma süresi ayrıca hesaplanmalıdır.

2'li vardiya — 12/24 döngüsü (2 ekip)

12 saatlik planlanan vardiya aralığını 24 saatlik dinlenmeyle döndüren iki ekipli örnek:

EkipPztSalÇarPerCumCmtPazPlanlanan toplam
Ekip A08:00–20:0020:00–08:00—08:00–20:0020:00–08:00—08:00–20:0060 sa.
Ekip B20:00–08:00—08:00–20:0020:00–08:00—08:00–20:0020:00–08:0060 sa.

İki ekibin 12 saatlik planlanan vardiya aralıklarını 24 saatlik dinlenme dönemleriyle nasıl döndürebileceğini gösteren bir örnektir. İki ekip tek başına kesintisiz 24 saat hizmet kapsamı sağlamaz; 24/7 operasyonlarda ekip sayısı ve kapsama ayrıca planlanmalıdır.

  • Haftalık 45 saat: Genel çalışma süresi ve kanuni normal çalışma süresidir; aşan fiili çalışmalar fazla çalışma hükümlerine tabi olur.
  • Ara dinlenme: Çalışma süresinden sayılmaz.
  • Günlük fiili çalışma: 11 saati aşamaz.
  • Vardiyalar arası dinlenme: İki çalışma dönemi arasında 11 saatten az dinlenme olamaz.

Bu genel çerçeve standart 4857 işçisi için geçerlidir; özel statü, sektör ve toplu iş sözleşmesi istisnaları ayrıca değerlendirilmelidir.

3'lü 8 saatlik vardiya — 4 ekip dönen

Sabah 06:00–14:00 · Akşam 14:00–22:00 · Gece 22:00–06:00 · İ = İzin/dinlenme

EkipPztSalÇarPerCumCmtPazPlanlanan toplam
Ekip ASabahAkşamGeceİSabahAkşamGece48 sa.
Ekip BAkşamGeceİSabahAkşamGeceİ40 sa.
Ekip CGeceİSabahAkşamGeceİSabah40 sa.
Ekip DİSabahAkşamGeceİSabahAkşam40 sa.

Günün sabah, akşam ve gece olmak üzere üç vardiyada kapsanması gereken operasyonları örnekler. Her gün üç ekip görev alırken bir ekip izin/dinlenme dönemindedir; sıra ekipler arasında dönüşümlü ilerler.

  • Haftalık 45 saat: Genel normal çalışma süresidir; aşan fiili süreler fazla çalışma rejimi bakımından ayrıca değerlendirilir.
  • Gece çalışması: Günlük sınır 7,5 saattir; kaynakta istisnaları olduğu ayrıca belirtilir.
  • Vardiyalar arası dinlenme: İki çalışma dönemi arasında en az 11 saat dinlenme sağlanmalıdır.
  • Denkleştirme: Standart durumda 2 aydır; günlük 11 saat sınırı denkleştirme döneminde de geçerlidir.

Özel sektör ve çalışan statüsü istisnaları ayrıca değerlendirilmelidir.

Haftalık sabit vardiya

09:00–17:00 planlanan aralık · 30 dakika ara dinlenme · 7,5 saat fiili çalışma

PersonelPztSalÇarPerCumCmtPazFiili toplam
Örnek Personel 109–1709–1709–1709–1709–1709–17İzin45 sa.

Haftanın belirli günlerinde aynı saat aralığında çalışan ekipler için sabit vardiya modeli daha kolay okunabilir bir plan sunar; çalışma ve izin günlerinin az değiştiği operasyonlarda planlamayı sadeleştirir.

  • Haftalık 45 saat: Standart 4857 kapsamındaki çalışanlar için genel normal çalışma süresidir.
  • Ara dinlenme: Çalışma süresinden sayılmaz.
  • Günlük fiili çalışma: 11 saati aşamaz.
  • Hafta tatili: Her yedi günlük dönem içinde en az 24 saat kesintisiz hafta tatili esastır.
  • Vardiyalar arası dinlenme: İki çalışma dönemi arasında en az 11 saat dinlenme bulunmalıdır.

Güvenlik — 12/24 vardiya örneği (3 ekip)

Gündüz 08:00–20:00 · Gece 20:00–08:00 · İ = İzin/dinlenme. 24 saatlik kesintisiz kapsama için 3 ekip kullanılmıştır.

EkipPztSalÇarPerCumCmtPazPlanlanan toplam
Ekip AGündüzGeceİGündüzGeceİGündüz60 sa.
Ekip BGeceİGündüzGeceİGündüzGece60 sa.
Ekip CİGündüzGeceİGündüzGeceİ48 sa.

12/24 rotasyonu, gündüz ve gece dönemlerinde sürekli görevli gerektiren güvenlik operasyonlarının vardiya yapısını göstermek için kullanılabilir. Üç ekipli örnekte ekipler gündüz, gece ve dinlenme arasında dönüşümlü ilerleyerek 24 saatlik kapsama sağlar. Aynı yapı güvenlik sektörü sayfamızda daha geniş anlatılır.

  • Haftalık 45 saat: Genel normal çalışma süresidir; aşan fiili çalışma fazla çalışma hükümleri bakımından ayrıca değerlendirilir.
  • Günlük fiili çalışma: 11 saati aşamaz.
  • Gece çalışması: 7,5 saat sınırı vardır; bazı çalışan ve sektör gruplarında istisnalar bulunur.
  • Vardiyalar arası dinlenme: İki çalışma dönemi arasında en az 11 saat dinlenme sağlanmalıdır.

Bu tablo hukuki uygunluk beyanı değil, örnek bir vardiya desenidir.

Vardiya çizelgesini elle değil tek bir yerden yönetmek isteyenler için ROTA'nın vardiya planlama özelliğine göz atabilirsin — çakışmayı uyarır, dinlenme sürelerini ve fazla mesaiyi otomatik hesaplar.

Çizelgede yasal sınırlar

Vardiyaları kurarken gözetilmesi gereken temel sınırlar şunlardır:

  • Haftalık 45 saat: Bu süreyi aşan çalışma fazla mesai sayılır ve zamlı ödenir. Fazla çalışma yılda 270 saati aşamaz.
  • İki vardiya arası 11 saat: İki çalışma dönemi arasında en az 11 saat kesintisiz dinlenme verilmelidir.
  • Haftalık 24 saat dinlenme: Çalışana, yedi günlük dönem içinde kesintisiz en az 24 saat hafta tatili tanınmalıdır.

Sık yapılan hatalar

  • Çakışmaları görmemek. Aynı kişiyi iki yere yazmak, elle tutulan çizelgelerde kolayca gözden kaçar.
  • Molayı hesaba katmamak. Ücretsiz molalar düşülmezse haftalık toplam saat şişik görünür.
  • Son dakika değişikliğini duyurmamak. WhatsApp'tan yapılan değişiklik, herkesin güncel planı gördüğü anlamına gelmez.

Excel'den dijital planlamaya

Excel başlangıç için yeterlidir, ama ekip büyüdükçe çakışmalar, izinler ve değişiklikler tek tabloda zor yönetilir. Bu noktada planı tek yerden kurup ekibin telefonuna anında ileten bir araç işi kolaylaştırır. ROTA vardiyayı sürükle-bırak planlar, çakışmayı uyarır ve giriş-çıkışla gerçek saatleri fazla mesaiye kadar hesaplar.

Sıkça sorulan sorular